13 haftalık nakit akışı: kârlı şirketleri ayakta tutan basit tablo

Şirketler kâr edemedikleri için değil, nakitleri bittiği için batar. Bu cümle klişeleşmiş olsa da uygulamada hâlâ ciddiye alınmıyor. Oysa nakit sıkışıklığının önceden görülmesi için karmaşık bir sisteme ihtiyaç yok; iyi kurulmuş bir elektronik tablo çoğu şirket için yeterli.

Neden 13 hafta?

Üç aylık bir ufuk, hem tahminlerin makul doğrulukta kalmasını sağlar hem de sorun görüldüğünde müdahale için yeterli süre bırakır. Daha kısa bir ufuk geç uyarır, daha uzun ufuktaki tahminler ise hızla güvenilirliğini kaybeder.

Tabloda neler olmalı?

• Haftalık açılış nakdi
• Tahsilatlar: müşteri bazında, vade tarihine göre
• Tedarikçi ödemeleri: fatura vadelerine göre
• Maaş, vergi ve SGK ödemeleri: sabit tarihlerle
• Kredi anapara ve faiz ödemeleri
• Haftalık kapanış nakdi ve kullanılabilir kredi limiti

Tahmin tutmuyorsa ne yapmalı?

İlk haftalarda sapma yüksek olacaktır; bu normaldir. Önemli olan her hafta gerçekleşen ile tahmin edileni karşılaştırmak ve sapmanın nedenini yazmaktır. Genellikle sapmanın kaynağı tahsilat tarafındadır: müşterilerin fiilî ödeme davranışı, sözleşmedeki vadeden farklıdır. Birkaç hafta sonra bu davranış öğrenilir ve tahmin doğruluğu hızla artar.

Kimin sorumluluğunda olmalı?

Tabloyu hazırlayan kişi ile ödeme yapan kişi aynı olmamalıdır. Ayrıca tablonun her hafta aynı gün ve aynı saatte güncellenmesi, uygulamanın kalıcılığı açısından belirleyicidir. Danışmanlık projelerinde tabloyu kurmak bir hafta sürer; alışkanlık hâline gelmesi ise genellikle üç ay.